Dr. A.F. Philips Sterrenwacht

 

Sterrenwacht tot nader bericht gesloten ivm Covid-19

De sterrenwacht is, met uitzondering van een zomerstop, twee keer in de maand geopend voor het publiek en er worden op verzoek besloten rondleidingen en sterrenkijkavonden georganiseerd. De sterrenwacht is ook de thuisbasis van de EWSK, de Eindhovense Weer- en Sterrenkundige Kring. De vereniging heeft maandelijks een bijeenkomst in de sterrenwacht. Leden van de EWSK gebruiken de telescoop van de sterrenwacht voor eigen waarnemingen en fotografie. De sterrenwacht wordt actief gebruikt.

Historie

Op 5 februari 1935 wordt de Eindhovense Weer- en Sterrenkundige Kring opgericht. In het begin bestaat deze vereniging voornamelijk uit Philips werknemers met een interesse in weer- en sterrenkunde maar later verandert dat en ontstaat er een bredere vereniging met meer diversiteit binnen de leden. Kort na de oprichting van de EWSK groeit de ambitie voor de bouw van een eigen sterrenwacht. Die sterrenwacht kan vervolgens ook werkelijkheid worden dankzij een gulle schenking van Anton Philips. De Gemeente Eindhoven verleent ook haar medewerking zodat de sterrenwacht gebouw kan worden aan het Stadswandelpark. Het park ligt op dat moment nog aan de rand van de stad wat in die jaren nog een echt donkere plek is. 

De sterrenwacht wordt ontworpen door Philips industrieel ontwerper Louis Kalff, die later ook het Evoluon in Eindhoven ontwerpt. De sterrenwacht zal genoemd worden naar de bekendste inwoner van Eindhoven. Nog steeds prijkt op de zijkant van de sterrenwacht de naam Dr. A.F. Philips Observatorium. Eind 1936 plaatst Prins Bernard, in bijzijn van toenmalig Prinses Juliana, de eerste steen voor de bouw van de sterrenwacht. Van deze steenlegging is een filmfragment gemaakt. De steenlegging was onderdeel van een intocht in Eindhoven, waarbij ook het Radiomonument in het Stadswandelpark door Prinses Juliana werd onthuld.

 

 

Ook het Polygoonjournaal besteedde aandacht een de eerste steenlegging voor de sterrenwacht en de onthulling van het Radiomonument:

 

De nieuwe sterrenwacht wordt in 1938 officieel geopend door de toenmalige minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschap Prof. Dr. J. R. Slotemaker de Bruine. Al snel worden er vanuit de sterrenwacht voordrachten georganiseerd die gegeven worden door grootheden uit de sterrenkunde zoals Prof. Jan Hendrik Oort en Prof Dr. Ejnar Hertzsprung.

Ten tijde van de opening van de sterrenwacht had de EWSK naast het beoefenen van amateur-sterrenkunde ook wetenschappelijke ambities. Zo wilde men door middel van fotometrie data verzamelen voor de studie van variabele sterren. Kort na de opening van de sterrenwacht breekt echter de Tweede Wereldoorlog uit, waardoor deze ambitie nooit is gerealiseerd. In de sterrenwacht hangt een houten plaquette ter ere van Ir. J.P. Heyboer die op 14 april 1945 als verzetsheld in Amsterdam door de Duitse bezetter is vermoord. Heyboer was één van de eerste leden van de EWSK.

 

Uiterlijk

Tegenwoordig is de sterrenwacht wit, maar hij is niet altijd wit geweest. In de begintijd was de toren zeer lichtblauw geverfd. Pas later werd het gebouw wit geverfd. In 1980 is bij groot onderhoud de witte verflaag verwijderd zodat de het metselwerk zichtbaar werd. Daar had men al snel spijt van. De donkerdere muren absorbeerden meer zonlicht en werden daardoor warm. Die warme lucht stijgt 's avonds op langs de muren en verstoord het beeld van de telescoop. De oorspronkelijke lichte muurverf had dus een functie, die hield het gebouw koel. In 2001 is de sterrenwacht daarom weer wit geschilderd. Sinds dat jaar is de sterrenwacht ook een Rijksmonument.

In 2014 heeft de sterrenwacht wekenlang in de steigers gestaan omdat de koperen dakbedekking van de koepel geheel vernieuwd werd.

 

Organisatie

De sterrenwacht wordt beheerd door de stichting Dr. A.F.Philips Sterrenwacht, welke lid is van de KNVWS. Het bestuur van de stichting is geformeerd uit leden van de EWSK. Het gebouw is eigendom van de gemeente Eindhoven.



Contact

Bezoekadres

Alberdingk Thijmlaan 3
5615 EB Eindhoven

Postadres

Kijkakkers 15
6026 ER Maarheeze

Telefoon

040 - 211 84 09
Alleen tijdens openingstijden

Mail

secretaris@sterrenwachteindhoven.nl (niet voor aanvraag rondleidingen, zie bij Bezoek)

Ontwerp en techniek © 2015-2020 MonTay Media